Amazon Smile

Message from Jan in 't Veld

PSALM 89

Ghana, een zondagochtend in 2017, op het strand kijkend naar de hevige branding van de Golf van Guinee. De golven zijn sterk, ik kan er niet in blijven staan, ze gooien me om. Ze geven me een kinderlijk plezier van weleer. Het strand is ernstig bevuild met veel plastic troep. Rechts van me is een vuilnisbelt. Links van me nog een. Afrikaanse overheden pogen het gebruik van plastic door consumenten terug te dringen. Zo laatst nog de Keniaanse regering. Hoewel iemand me liet weten dat identieke programma’s in Tanzania, Rwanda, Burundi, Oeganda en Zuid-Afrika intussen zijn mislukt.

Temidden van deze desillusies blijf ik geloven in de kracht van de mens. Misschien zou ik moeten zeggen: ze weten niet beter. Feitelijk is dat de kern van het probleem. Als ex-kolonialisten verzuimden we kennis over te dragen en die, arrogant genoeg, voor onszelf te houden. Met als resultaat dat we Afrika vandaag de dag als een verloren continent beschouwen. Nu 850 miljoen inwoners, naar verwachting in 2050 twee miljard of meer (2.000.000.000) inwoners. Waar moeten deze generaties hun opleiding, hun inkomen vandaan halen? Ik vrees bij ons, Europa, vandaan.

Ik zie de gebeeldhouwde lijven van honderden jonge mannen – ik verheel het niet: ik ben jaloers: ja! – langs het strand rennen, oefeningen doen, rekken strekken zwemmen en zo meer. Slechts een enkele jonge vrouw ontdek ik in deze kennelijk tot de zondag beperkte exercitie.

Afrika: een beroofd continent. Van zijn bodemschatten vooral. Ook van respect voor de zwarte mens. Chinezen, Indiërs, Arabieren, en Trumpianen: ze minachten de zwarte mens. Zie de recente, abjecte ontwikkelingen in Charlotteville. Mijn Tanzaniaanse collega – u zag haar in de Paaskerk – volgde een cursus in India. Ze werd gediscrimineerd als in de USA in de jaren voor Martin Luther King.

Ik lees Frankopan, de Zijderoutes, een herschrijving van onze geschiedenis. De man heeft gelijk. De ontwikkelingen na de Noormannen maakten ons, Noordwest Europa tot een stelletje arrogante minachters. De 80-jarige oorlog (1568-1648) was geen oorlog om ons protestantisme te bewaren, te verzekeren, nee, het was een oorlog uitgelokt door de Spanjaarden om het geld dat hier te lande te halen was. Lees het gedicht nog maar eens helemaal door dat Marnix van St. Aldegonde in de 16e eeuw schreef. Maar dan ook helemaal.

Nederland, of liever na 1579 gezegd, de Republiek der Verenigde Zeven Provinciën, was een vrijhaven geworden voor vluchtelingen uit de Zuidelijke Nederlanden, Antwerpen, Leuven, Brussel, Frankrijk, Portugal, Duitsland. Hier konden ze hun leven botvieren. Het waren geen minkukels, zoals de Afrikaanse vluchteling (?) vandaag, het waren de kapitaalkrachtige kooplieden en de lagere adel uit die streken die in 1815 braaf werden ingelijfd in de Nederlandse adel. Ze hadden immers allemaal geld genoeg en kochten zich in onze streken een vrijplaats. Kijk toch eens naar de rijke verzameling van niet-Nederlandse familienamen…

Wat is het verschil met de vandaagdedagse Afrikaanse bootvluchteling? Hun familiekapitaal wordt botje bij botje gelegd om de intelligentste van hen naar Europa te laten komen om hier fortuin voor hun familie te maken. Geen dus!

En zo zit ik hier, met al mijn goede bedoelingen. Een groepje van zo’n dertig jonge mannen jogt voorbij. Hoe zalig is het volk dat naar uw klanken hoort, schiet me vanuit de School met den Bijbel uit Bergschenhoek te binnen. M’n geheugen doet ’t nog goed.

Psalm 89 : 7

Hoe zalig is het volk, dat naar Uw klanken hoort!

Zij wand'len, HEER, in 't licht van 't Godd'lijk aanschijn voort;

Zij zullen in Uw naam zich al den dag verblijden;

Uw goedheid straalt hun toe; Uw macht schraagt hen in 't lijden;

Uw onbezweken trouw zal nooit hun val gedogen,

Maar Uw gerechtigheid hen naar Uw woord verhogen.

En lied uit een berijming van 1773 dat mij werd geleerd, een tijd dat het verschepen van negers ons, Nederlanders, (en Britten en Spanjaarden en Portugezen enz.) miljoenen in het laadje bracht.

Wanneer zal Afrika worden verlost van ons mededogen?

Misschien moet ik met mijn brillen maar thuis blijven?

Ghana, september 2017

Jan in 't Veld

E jan@intveld.nl

T 0625 060 444

« Back to news overview